พระเจ้าใหญ่
วัดบ้านกว้าง
ประวัติการก่อสร้างพระเจ้าใหญ่
ปีพุทธศักราช ๒๓๑๔ ตั้งบ้านสิงห์โดยการนำของเจ้าคำสู เป็นราชบุตรของพระเจ้าตาแห่งนครเขื่อนขันกาบแก้วบัวบาน พระสุนทรราชวงศาเจ้าฝ่ายบุต เปืนราชบุตรของพระสุนทรราชวงศาเจ้าสิงห์ เจ้าเมืองยศสุนทร ซึ่งเป็นราชบุตรของเจ้าคำสู ปี พ.ศ.๒๓๖๗ พระเจ้าแผ่นดินสยามพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงสวรรคตลง เจ้ามันธาตุราชเจ้าเมืองนครหลวงพระบางสำนึกในพระกรุณาธิคุณจึงได้ลงมาขออุปสมบทหน้าพระศพที่พระนครสยาม ฯ ขณะนั้นจึงมอบเมืองให้เจ้าอุปฮาด ดูแลแทนส่วนเจ้าราชวงศ์ไชยราช ขอลาออกจากราชการในตำแหน่งอัญญาสี่(เหตุเพราะไม่อยากชิงบ้านชิงเมืองกับน้องกับหลานจึงลาราชการเพื่อไปหาสร้างบ้านสร้างเมืองใหม่ จึงเดินทางมาหาญาติผู้พี่ที่นครเวียงจันทร์หาเจ้าทรงวิชัย ต่อมาปี พ.ศ.๒๓๘๙ หลังสงครามอนุวงศ์กับสยามจึงได้ข้ามแม่น้ำโขงมาฝั่งเมืองนครพมนพบกับญาติพระสุนทรราชวงศาเจ้าฝ่ายบุต
แล้วท่านจึงชักชวนเจ้าทรงวิชัยจากนครเวียงจันทร์กับเจ้าราชวงศ์ไชยราชแห่งนครหลวงพระบางเพื่อมาหาสร้างบ้านใหม่ ในแผ่นดินเมืองยศสุนทรสมัยนั้นคือบ้านทุ่งนมในปัจจุบันนี้จนเป็นบ้านที่สมบูรณ์ปัจจุบันคือ บ้านทุ่งมน ต่อมาเจ้าไชยราชจึงมาสมรสกับหญิงชาวบ้านโนนค้อ เป็นราชธิดาเจ้าหลวงราชซึ่งปกครองอยู่ก่อนนั้น จึงได้แยกมาสร้างบ้านใหม่เรียกว่าบ้านเหล่าคา บริเวณบ้านเขื่องคำปัจจุบันในอดีตมี ๓ บ้าน อยู่รอบหนองน้ำใหญ่เรียกว่าหนองเขื่องคำ สมัยนั้นและมีเจ้าบ้านดูแลในช่วงปี พ.ศ. ๒๓๙๖
– บ้านโนนจิก ปกครองโดยเจ้าบ้านคือ เจ้ามหาราช มาจากนคร์เวียงจันทร์
– บ้านโนนค้อ ปกครองโดยเจ้าบ้านคือ เจ้าหลวงราช มาจากนครเวียงจันทร์
– บ้านเหล่าคา ปกครองโดยเจ้าบ้านคือ เจ้าไชยราช มาจากนครหลวงพระบาง
( ๓ หมู่บ้านนี้..ได้รวมเป็นหมู่บ้านเดียวในปี พ.ศ.๒๔๔๘ เรียกว่า บ้านเขื่องคำ ถึงปัจจุบันนี้ )
สมัยตั้งบ้านเหล่าคาท่านเจ้าไชยราชสมรสกับอัญญาเจ้านางลาปกครองญาติพี่น้องอย่างมีความสุขได้คบ ๓ ปี และได้มีเจ้ามหาราช เจ้าหลวงราช เจ้าราชวงศ์ไชยราช และท้าวพรมพิสารเจ้าบ้านบ้านติดลำน้ำกว้างสมัยนั้น มาร่วมกันสร้างพระเจ้าใหญ่ริมดำน้ำกว้างยังปรากฎปัจจุบันนี้เพื่อเป็นถาวรวัตถุทางพระพุทธศาสนาให้คนในชุมชนไว้สักการบูชาทางจิตใจ ปี พ.ศ.๒๓๙๙ เป็นปีที่ พระสุนทรราชวงศาเจ้าฝ่ายบุต ปกครองเมืองยศสุนทรได้คบ ๒๙ ปี เป็นนิมิตรหมายการสร้างพระเจ้าใหญ่พอดีร่วมกันสร้างจนเสร็จในปีมงคลนี้ ครั้งต่อมาสถานที่แห่งได้ร้างมานาน จนมีกลุ่มชุมชนเข้ามาอาศัยใหม่ในบริเวณนี้ ท่านผู้นำชุมชนสมัยนั้นจึงพากันมาทำหลังคาคอบพระเจ้าใหญ่และซ่อมแซมองค์พระเจ้าใหญ่ เป็นที่สักการะของคนในชุมชนต่อมาเป็นความเชื่อตามคติของกลุ่มที่แยกชุมชนมาจากเมืองยศสุนทรตามคำบอกของพระสุนทรราชวงศาเจ้าฝ่ายบุต ที่อพยพมาตั้งถิ่นฐาน ณ ที่ใดจะต้องสร้างพระพุทธไว้สักการะ บูชาตามคติพุทธศาสนาเช่นเดียวกับที่นี้แลเห็นเวินน้ำกว้างก่อนไหลลงแม่น้ำชี เป็นชัยภูมิที่เหมาะสม
ความเป็นมาของพระพุทธรูปวัดบ้านกว้าง
เมื่อท้าวหน้า ท้าวก่ำ ท้าวคำผง ท้าวนุ่ม ท้าวทิดพรม และท้าวคำสิงห์ ได้พากันตั้งบ้านสิงห์ท่าสำเร็จแล้ว ได้พากันสร้างวัดสิงห์ และอุโบสถ สร้างพระเจ้าองค์ใหญ่เป็นมิ่งขวัญเมืองแล้ว จึงได้พากันสร้างวัดที่ลุ่มน้ำกว้างและสร้างพระพุทธรูปองค์ใหญ่องค์หนึ่ง ก่อด้วยอิฐลงรักปิดทอง หน้าตักกว้างสามศอกเศษสูงหกศอกเศษ ซึ่งอยู่ทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเมือง ห่างจากเมืองประมาณหนึ่งร้อยเส้น พระพุทธรูปองค์นี้ก็ทรงไว้เพื่อความศักดิ์สิทธิ์ มีอภินิหารเป็นอันมาก ถึงฤดูปีชาวเมืองก็ป่าวร้องกันไปเพื่อให้ทุกคนได้มานมัสการสักการะบูชา งานประจำปีของพระพุทธเจ้าใหญ่วัดบ้านกว้าง นับถือว่าเป็นปูชนียวัตถุอันศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่งคู่บ้านคู่เมืองยโสธร ถึงเวลาเดือนพฤษภาคมของทุกปี ชาวบ้านได้พากันตีฆ้องร้องป่าวเรียกกันว่า สรงน้ำพระเจ้าใหญ่ วัดบ้านกว้างมาจนทุกวันนี้
พระเจ้าใหญ่บ้านกว้าง ปางมารวิชัย ก่อสร้างอิฐเผาโบราณถือปูน ศิลปะ ลาวเชียงรุ้ง ฐานกว้าง ๒.๑๔ เมตร สูงถึงพระเกศ ๓.๕๐ เมตร สร้างสมัยช่วงต้นรัตนโกสินทร์เป็นอารยะธรรมของชาวลาวล้านช้าง ปี พ.ศ.๒๓๙๙ โดยการนำของ พระสุนทรราชวงศา เจ้าฝ่ายบุต เจ้าเมืองยศสุนทร ท่านที่ ๓ และ
– เจ้ามหาราช มาจากนครเวียงจันทร์ เจ้าบ้านโนนจิก
– เจ้าหลวงราช มาจากนครเวียงจันทร์ เจ้าบ้านโนนค้อ
– เจ้าไชยราช มาจากนครหลวงพระบาง เจ้าบ้านเหล่าคา
– ท้าวพรมพิสาร มาจากนครเวียงจันทร์ ผู้นำชาวบ้านติดลำน้ำกว้างสมัยนั้น
วิหารพระเจ้าใหญ่
พระเชียงรุ่ง
ท้าวเวสสุวรรณ
ปู่ภุชงค์นาคราช
พญาช้างโพธิสัตว์
วังมัจฉา จุดให้อาหารปลา
การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม
รูปที่ ๑ พระพุฒ พ.ศ. ๒๔๖๑-๒๔๗๗
รูปที่ ๒ พระบัวสอน พ.ศ. ๒๔๗๘-๒๔๘๐
รูปที่ ๓ พระจันดี พ.ศ. ๒๔๘๑-๒๔๘๖
รูปที่ ๔ พระบุญชู พ.ศ. ๒๔๘๖-๒๔๘๙
รูปที่ ๕ พระครูวิสาลสังฆกิจ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๘๙
พระครูโสภณรัตนไพศาล
เจ้าอาวาสวัดบ้านกว้าง
เจ้าคณะตำบลเขื่องคำ
พระมหาบุญสอน ธมฺมทิฺนฺโน
ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบ้านกว้าง
เลขานุการเจ้าคณะตำบลเขื่องคำ
ซุ้มประตูทางเข้าวัด
วัดบ้านกว้าง ตั้งอยู่ที่บ้านกว้าง หมู่ที่ ๑ ตำบลเขื่องคำ อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร สังกัด คณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๒๗ ไร่ ๑ งาน ๑๖ ตารางวา น.ส.๓ ก เลขที่ ๑๓๐๐
อาณาเขต
ทิศเหนือ จดทางสาธารณะ
ทิศใต้ จดลำน้ำกว้าง
ทิศตะวันออก จดทางสาธารณะ
ทิศตะวันตก จดหมู่บ้าน
อาคารเสนาสนะอุโบสถ กว้าง ๑๑๕ เมตร ยาว ๒๑.๖๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๐ ศาลาการเปรียญ กว้าง ๑๔๓๐ เมตร ยาว ๒๐.๓๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๔ กุฏิสงฆ์ จำนวน ๓ หลัง เป็นอาคารไม้ ๒ หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ ๑ หลัง และศาลาอเนกประสงค์ กว้าง ๖ เมตร ยาว ๑๒ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๙ ปูชนียวัตถุมี พระพุทธรูปองค์ใหญ่ ขนาดหน้าตักกว้าง ๒๑๔ เมตร สูง ๓๕๐ เมตร
วัดบ้านกว้าง ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๑ โดยชาวบ้านได้ร่วมกันตั้งวัด และตั้งชื่อวัดตามชื่อของหมู่บ้าน ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ วันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๐ เขตวิสุงคามสีมากว้าง ๔๐ เมตร ยาว ๘๐ เมตร
อาคารเสนาสนะ
ศาลาการเปรียญ
หอระฆัง
