ประวัติบ้านผาราง
บ้านผารางเริ่มก่อตั้งหมู่บ้านมานานเมื่อ ๒๐๐ กว่าปีก่อน โดยการนำของท้าวอาสาซึ่งอพยพมาจากบ้านลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์และมาจากบ้านไผ่ย้อย บ้านปง บ้านห้วยม้า และบ้านหลวงซึ่งปัจจุบันอยู่ที่ตำบลห้วยม้าอำเภอเมือง จังหวัดแพร่ ตั้งหมู่บ้านขึ้นโดยมีประมาณ ๗ ถึง ๘ ครอบครัวต่อมามีชาวบ้านในเมืองที่หนีมาจากการถูกพวกเงี้ยวปล้นจังหวัดแพร่ได้อพยพมาขออยู่ด้วยแต่อยู่ภายใต้การนำของท้าวอาสาร่วมกันสร้างหมู่บ้าน แต่เนื่องด้วยชาวบ้านทั้งหมดนับถือศาสนาพุทธจึงได้ร่วมกันก่อสร้างวัดขึ้นมาในปี พ.ศ. ๒๔๐๒ โดยมีพระกิตติ เป็นเจ้าอาวาสรูปแรกและมีผู้ใหญ่บ้านคนแรก ชื่อ นายมา อาสาหม้อ
พระประธานภายในอุโบสถ
ต่อมามีประชากรเพิ่มมากขึ้น จนถึงปัจจุบันร่วม ๒๐๐ หลังคาเรือน บ้านผารางมีชื่อตั้งมาตามลักษณะภูมิประเทศ คือ (มีผาเป็นรูปร่างคล้ายรางน้ำ)จึงตั้งชื่อว่า ผาฮาง และท่านท้าวอาสา มาสร้างครอบครัวในหมู่บ้านเป็นครอบครัวแรก คือท้าวอาสา ก็เป็นที่มาของตระกูล อาสาหม้อ หลังจากนั้นจึงเปลี่ยนชื่อหมู่บ้าน ชื่อว่า (บ้านผาราง) จนถึงปัจจุบันนี้
อาณาเขตที่ใกล้บ้านผาราง
ทางทิศเหนือ ติดกับบ้านวังหม้อ โดยมีลำห้วยแม่ถอนเป็นเขตกั้น
ทางทิศใต้ ติดกับป่าละเมาะ
ทางทิศตะวันออก ติดกับไร่สวน, ภูเขา
ทางทิศตะวันตก ติดกับทุ่งนา, และหมู่บ้านใกล้เคียง
วัดผาราง ตั้งอยู่ที่บ้านผาราง หมู่ที่ ๒ ต.ทุ่งศรี อ.ร้องกวาง จ.แพร่ ได้รับประกาศตั้งวัดเมื่อวันที่ ๘ เดือน มีนาคม พ.ศ. ๒๔๐๒ สังกัด มหานิกาย
ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ วันที่ ๘ เดือน พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๒๖ และได้ฉลองพิธีผูกพัทธสีมา เมื่อวันที่ ๒๗ เดือน เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๙ กว้าง ๑๔ เมตร ยาว ๒๐ เมตร
ที่ดินตั้งวัดทั้งหมด มีเนื้อที่ ๕ ไร่ ๒ งาน ๔๔ ตารางวา
เนื้อที่กว้าง ๒๐ เมตร ยาว ๔๐ เมตร
ทิศเหนือ ยาว ๖ เส้น ๑ วา ติดกับลำน้ำแม่ถอน
ทิศใต้ ยาว ๔ เส้น ๒ วา ติดกับถนนสาธารณะประโยชน์ทางเข้าหมู่บ้าน
ทิศตะวันออก ยาว ๒ เส้น ๑ วา ติดกับทุ่งนา
ทิศตะวันตก ยาว ๕ เส้น ๑ วา ติดกับโรงเรียนบ้านผารางวังหม้อ
ประวัติวัดผาราง
วัดผารางสร้างเมื่อพ.ศ. ๒๔๐๒ ประวัติโดยสังเขป เดิมทีชื่อว่า ผาฮาง ในสมัยก่อนนั้นบ้านผาฮางยังเป็นป่าอุดมสมบูรณ์ไปด้วยพรรณไม้นาๆชนิดมีบ้านเรือนอยู่ไม่กี่หลังคา ต่อมามีชาวบ้านลับแลจากจังหวัดอุตรดิตถ์ได้อพยพมาอยู่อาศัยและทำมาหากินโดยการทำไร่ไถสวนและต่อมามีชาวบ้านอพยพเข้ามาอยู่เพิ่มอีกมีชาวบ้านหลวง บ้านปง บ้านห้วยม้าและบ้านไผ่ย้อย ทำให้มีประชากรเพิ่มมากขึ้น แต่ยังไม่มีที่จะทำบุญกินตาน ชาวบ้าน ผาฮาง ในสมัยนั้นจึงได้ชักชวนคนในหมู่บ้านช่วยกันก่อสร้าง วัดขึ้นมา และร่วมกันทำนบำรุงปลูกสร้างถาวรวัตถุ จนเป็นที่มันคงและเจริญขึ้นเป็นลำดับ จนมาเป็นวัดผาราง จนถึงปัจจุบันนี้
อุโบสถ
พระประธานภายในศาลาการเปรียญ
ศาลาการเปรียญ
หอระฆัง
ทำเนียบรายนามเจ้าอาวาสวัดผาราง สังกัดมหานิกาย
รูปที่ ๑. พระกิตติ กิตติวณฺโณ
รูปที่ ๒. พระเปียง จารุวํโส
รูปที่ ๓. พระสอน สจฺจวโร
รูปที่ ๔. พระเทพ จนฺทวณฺโณ
รูปที่ ๕. พระพุฒ นิสฺสโภ
รูปที่ ๖. พระวัง สุเมโธ
รูปที่ ๗. พระมา ชยานนฺโท
รูปที่ ๘. พระวงศ์ อนาลโย
รูปที่ ๙. พระเมฆ ฉนฺทธมฺโม
รูปที่ ๑๐. พระหมื่น ธมฺมวโร
รูปที่ ๑๑. พระอธิการเพชร ปิยสีโล
รูปที่ ๑๒. พระทอง ขนฺติโก
รูปที่ ๑๓. พระอธิการหวัน สนฺตจิตโต
รูปที่ ๑๔ .พระอธิการสิงห์คำ พุทธวํโส
รูปที่ ๑๕. พระสุวรรณ สุมงฺคโล
รูปที่ ๑๖. พระอนันต์ ปภสฺสโล
รูปที่ ๑๗. พระสังเวียน ถิรจิตโต
รูปที่ ๑๘. พระครูสุนทรวรกิจ (วิชิต วรกิจโจ) เป็นเจ้าอาวาส เมื่อวันที่ ๕ เดือน ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๕
รูปที่ ๑๙.พระครูนิพัทธ์ชัยวุฒิ (วุฒิชัย อนามโย) เป็นเจ้าอาวาส เมื่อวันที่ ๕ เดือน สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ ถึงปัจจุบัน
รายชื่อคณะกรรมการดำเนินการ วัดผาราง
๑.พระครูนิพัทธ์ชัย (วุฒิชัย อนามโย) เจ้าอาวาส
๒.พระมหาเจริญ จนฺทนนฺโท รองเจ้าอาวาส
๓.นายนวล ทิศเตจา ที่ปรึกษา
๔.นายหลอง พรมวงค์ ไวยาวัจกร
๕.นายอนันต์ แสนร่ม มัคนายก
๖.นายสมหมาย กอฝั้น กรรมการ
๗.นายแฝง เถิงคำดี กรรมการ
๘.นายอดุลย์ โพธิ์อินทร์ กรรมการ
๙.นายหน่วย ยะนันโต กรรมการ
๑๐.นายไชยยา เหมืองหม้อ กรรมการ
๑๑.นายประสิทธิ์ โอดเฮง กรรมการ/เลขานุการ
พระครูนิพัทธ์ชัยวุฒิ
เจ้าอาวาสวัดผาราง
พระมหาเจริญ จนฺทนนฺโท
รองเจ้าอาวาสวัดผาราง
โรงเรียนบ้านผารางวังหม้อ
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
ซุ้มประตู
อาคารเสนาสนะ
