วัดคูเมือง ตำบลคูเมือง อำเภอเมืองสรวง จังหวัดร้อยเอ็ด

 พระพุทธธรรมโสภณเจดีย์

ประวัติพระพุทธธรรมโสภณเจดีย์ วัดคูเมือง

สร้างขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๕๖ โดยดำริของพระบุญพา กตปุญโญ ในการที่จะจัดสร้างอนุสรณ์บูชาคุณ พระราชธรรมโสภณ (จำปี จนฺทธมฺมมหาเถร) อดีตเจ้าคณะจังหวัดร้อยเอ็ด พร้อมด้วยเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุพระราชทาน จากสมเด็จพระสังฆราช และเป็นที่ประดิษฐาน พระพุทธรูป ปรางปรินิพพาน พระพุทธรูปไม้เก่าแก่ รูปเหมือนหุ่นขี่ผึ่งไฟเบอร์กาช พระราชธรรมโสภณ ใช้เวลาในการก่อสร้าง ๖ ปี งบประมาณในการก่อสร้าง ประมาณ ๙ ล้านบาท จากศรัทธาสาธุชนที่เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา โดยมีชาวบ้านคูเมือง โนนคูเมือง ศรีคูเมือง เป็นหลักในการหาปัจจัยก่อสร้าง ซึ่งในปี พ.ศ. ๒๕๖๑ ได้มีการจัดพิธียกฉัตร ในปี พ.ศ. ๒๕๖๔ มีการจัดงานฉลองสมโภชน์พระพุทธธรรมโสภณเจดีย์ และฉลอง ๒๐๑ บ้านคูเมือง

พระพุทธรูป

อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อเขตบ้านหนองผือ-โนนค้อ เขตอำเภอเมืองสรวง
ทิศใต้ ติดต่อเขตบ้านหนองตาด บ้านดงมัน เขตอำเภอเกษตรวิสัย
ทิศตะวันออก ติดต่อเขตบ้านบัวป่า บ้านป่าดวน เขตอำเภอเมืองสรวง
ทิศตะวันตก ติดต่อเขตบ้านอีเม้ง บ้านโคกมอน เขตอำเภอเกษตรวิสัย และจตุรพักตรพิมกน

พระประธานประจำอุโบสถ

ประวัติวัดคูเมือง
วัดคูเมือง เดิมเรียกว่าวัดสว่างอารมณ์บ้าง วัดทุ่งสว่างคูเมืองบ้าง เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๕ กรมการศาสนาได้สั่งสำรวจชื่อวัดให้แน่นอน จึงมีมติให้ใช้ชื่อคงนามเดิมของหมู่บ้านแฝงเอาไว้ แล้วได้เสนอชื่อ “วัดคูเมือง” แต่บัดนั้นจนมาถึงปัจจุบันนี้

อุโบสถ

วัดคูเมือง เริ่มตั้งขึ้นประมาณ ปี พ.ศ. ๒๓๗๐ หลังจากตั้งหมู่บ้านได้ประมาณ ๘ ปี โดยตั้งอยู่ทางทิศใต้ของหมู่บ้านแล้วย้ายไปตั้งใหม่ห่างจากเดิมประมาณ ๒๐๐ เมตร จากนั้นก็ย้ายไปตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของหมู่บ้านแล้วก็ย้ายไปอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของหมู่บ้าน สุดท้ายก็ได้ย้ายมาอยู่ทางทิศเหนือของหมู่บ้านคือที่อยู่ปัจจุบันนี้ อันเนื่องจากการย้ายไปย้ายมาหลายครั้ง จึงมีชื่อเรียกหลายชื่อดังกล่าวแล้วข้างต้น และมีที่ธรณีสงฆ์หลายแปลงได้สำรวจเป็นหลักฐานแน่นอน ขึ้นโฉนดต่อกรมการศาสนา ๒ แปลง คือ แปลงทิศตะวันออกของหมู่บ้าน และแปลงที่อยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของหมู่บ้าน เหลืออีก ๒ แปลง ขึ้นอยู่กับที่ดินสาธารณะประโยชน์ ดอนปู่ตา ในการเริ่มตั้งวัดมาเป็นเวลานับร้อยกว่าปี พึ่งมีปรากฏว่าได้สร้างอุโบสถในสมัยพระครูสุธรรมจันทคุณเป็นเจ้าอาวาส ส่วนการสร้างศาลามีมาทุกยุคทุกสมัยของเจ้าอาวาส เฉพาะที่ตั้งวัดปัจจุบันนี้มีการสร้างศาลามาแล้ว ๓ หลัง แต่ละหลังก็สร้างไปตามยุคตามสมัย

ซุ้มประตู

วัดคูเมือง ปัจจุบันตั้งอยู่บนเนื้อที่ ๙ ไร่ ๑ งาน ทำเลที่ตั้งเป็นทุ่งนา บันทึกประวัติจากสมุดใบลาน และคำบอกเล่าของพระภิกษุบุญธรรม ปญฺญาวุฑโฒ (พ่อใหญ่บุญธรรม ศรีมาน) ท่านตาย ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๙๖ อายุได้ ๑๐๘ ปี และแม่ใหญ่ขำ ศรีมาน ภรรยาพ่อใหญ่บุญธรรม ตายเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๐ อายุได้ ๑๑๒ ปี และคนเฒ่าคนแก่อีก

พระประธานประจำศาลาการเปรียญ

ศาลาการเปรียญ

ศาลาอเนกประสงค์

ประวัติบ้านคูเมือง-โนนคูเมือง-ศรีคูเมือง

บ้านคูเมือง ตั้งขึ้นประมาณ พ.ศ. ๒๓๖๒ โดยมี เจ้าโพธิ์ เจ้าชัย ทั้งสองพี่น้องเดินทางมาจากเมืองศรีภูมิ(สุวรรณภูมิ) จะเดินทางไปตั้งบ้านหัวช้าง เมืองจตุรพักตรพิมาน มาถึงระหว่างกลางทาง คือที่ตั้งบ้านคูเมืองปัจจุบันเห็นว่าครึ่งทางพอดี จึงจัดตั้งที่พักชั่วคราวให้เป็นบ้านพักสำหรับพักกลางทาง ที่หมู่บ้านคูเมืองเป็นสันโพนสันดอนมีสระหินแล้งเป็นเมืองร้างเก่าแก่มาแต่สมัยขอม ต่อมาท่านทั้งสองเห็นว่ามีทำเลที่จะตั้งเป็นหมู่บ้านได้ ท่านทั้งสองจึงได้ชักชวนลูกหลานติดตามมาอยู่ด้วยจึงตั้งเป็นขึ้นประมาณ พ.ศ. ๒๓๖๒ ตามหลักเสาจารึกไว้

เจ้าโพธิ์ เจ้าชัย ได้ตั้งวงศ์ตระกูลขึ้นจนมีลูกหลาน ดังนี้
เจ้าโพธิ์ มีลูก ๔ คน คือ
๑. เจ้าดำ
๒. เจ้าทอง
๓. เจ้าเงิน
๔. เจ้าแก้ว

เจ้าชัย มีลูก ๓ คน คือ
๑. เจ้าทองมา
๒. เจ้าทองมี
๓. เจ้าทองดี

เจ้าทองดี มีลูก ๔ คน คือ
๑. แม่ใหญ่นางตา
๒. แม่ใหญ่นางทา
๓. แม่ใหญ่นางแพง
๔. แม่ใหญ่นางหล้า

รวม ๓ หมู่บ้าน มีจำนวน ๓๗๘ ครอบครัว มีประชากรประมาณ ๑,๕๙๕ คน ประชากรส่วนมากประกอบอาชีพการเกษตรกร มีการทำนาเป็นหลัก ทำเลพื้นที่เป็นดินเค็ม ดินทรายล้วน ๆ ทำการเกษตรอาศัยน้ำฝน จึงได้ผลผลิตน้อยคนหนุ่มสาวจะไปรับจ้างในภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ ผู้คนในหมู่บ้านหน้าแล้งจะมีเฉพาะคนเฒ่าคนแก่และเด็ก ๆ อยู่เฝ้าบ้าน ถึงฤดูทำนาปักดำเก็บเกี่ยวคนหนุ่มสาวจึงขึ้นมาช่วยพ่อแม่ทำนา เสร็จจากการทำนาแล้วก็จะไปหางานที่อื่นทำ แต่ละปีจะนำเงินเข้ามาพัฒนาหมู่บ้านประมาณหนึ่งล้านถึงสองล้านบาท

ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก

ภูมิประเทศ
บ้านคูเมือง หรือในนามคุ้มกลาง ที่ตั้งหมู่บ้านเป็นพื้นที่ราบลุ่มตั้งอยู่ระหว่างกึ่งกลางของทั้งสามหมู่บ้านบ้านโนนคูเมือง ในนามเดิมคุ้มใหญ่ ที่ตั้งหมู่บ้านเป็นสันโนนมีทางลึกมีโนนเมืองเก่าสมัยขอมเป็นที่ตั้งหมู่บ้านอยู่ทางทิศตะวันตก

บ้านศรีคูเมือง ในนามเดิมคุ้มน้อยที่ตั้งหมู่บ้านเป็นพื้นที่ราบลุ่ม อยู่ทางทิศตะวันออกของหมู่บ้านทั้งหมดทั้ง ๓ หมู่บ้านนี้ มีถนนสายเดียวผ่านใจกลางหมู่บ้านทั้ง ๓ หมู่บ้าน ปี พ.ศ. ๒๕๓๕ สำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท (รพช.) ได้ตัดถนนผ่านหมู่บ้านตั้งแต่ทิศตะวันออกถึงทิศตะวันตกระยะทางยาวประมาณ ๒ กม. เศษ เป็นหมู่บ้านยาวตามแนวตะวันออกตะวันตก

ประชากรในหมู่บ้านมีนิสัยชอบสนุก สงบ รักความสามัคคี รักประชาธิปไตย ไม่ชอบให้ใครกดขี่ข่มเหงชอบเป็นอิสระ มีความเป็นประชาธิปไตย จะสังเกตเห็นจากการเลือกตั้งทุก ๆ ครั้งที่ผ่านมา ผู้ใดทุ่มเงินในการซื้อเสียง เฉพาะในหมู่บ้านนี้มีผู้รับสมัครผู้นั้นมักจะได้คะแนนน้อย สู้ผู้สมัครด้วยความบริสุทธิ์ไม่ได้ ตามสถิติการเลือกตั้งที่ผ่านมา

ปัจจุบันมีโรงเรียนประถมศึกษา ๑ โรง คือ โรงเรียนบ้านคูเมือง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของบ้านศรีคูเมือง หมู่ที่ ๙ มีนักเรียน จำนวน ๒๒๔ คน มีครู ๑๕ คน นักการภารโรง ๑ คน มีครูผู้ชาย ๕ คน ครูผู้หญิง ๑๐ คน ดังนี้

ครูชาย
๑. นายธงชัย แสงมณี ผู้อำนวยการ
๒. นายศุภวัตร อะทาโส
๓. นายสวัสดิ์ ยางสูง
๔. นายสุเทพ เสมา
๕. นายเอกภพ กัญญาคำ

ครูหญิง
๑. นางปราศรัย ธุระพันธิ์
๒. นางอุไร พูลแก้ว
๓. นางนันทกานต์ ฤทธาพรม
๔. นางสมหมาย บุญกลอย
๕. นางพรทิพย์ ศรีหาคลัง
๖. นางวราภรณ์ ผาละบุตร
๗. นางสำลี ธรรมะ
๘. นางสาวนิภาพร จันทร์ศรี
๙. นางสาวกันต์กนิษฐ์ เศวตโชตินันท์
๑๐. นางสาวมณเทียน จันทร์ขอนแก่นนาง

พระอธิการบุญพา กตปุญฺโญ

เจ้าอาวาสวัดคูเมือง

หอระฆัง